Morele Veerkracht

Inhoudelijke focus van de masterclass

Tijdens deze masterclass krijg je meer kennis en inzicht in het concept ‘morele veerkracht’. Morele veerkracht is ontwikkeld door Professor Cynda Rushton van het Johns Hopkins School of Nursing in de VS. Ze stelde vast dat er decennialang onderzoek was gedaan naar ‘morele stress’ onder zorgverleners, maar dat dit tot weinig verbetering leidde. Een heel nieuwe aanpak was volgens haar nodig om om te gaan met de negatieve gevoelens als reactie op moreel lastige situaties. Deze nieuwe aanpak richt zich op het positieve vermogen van zorgprofessionals om actief te reageren op de morele twijfels in de praktijk. Morele veerkracht betreft het vermogen van een individu om diens integriteit en balans te behouden, en te herstellen als reactie op moreel lastige situaties.

We bespreken wat morele veerkracht inhoudt en wat je ermee kan in de praktijk en we passen het toe op eigen casuïstiek. We bespreken kort de vragenlijst die morele veerkracht kan meten in uw eigen organisatie. Ook gaan we in op de kritiek op morele veerkracht: Volgens sommigen is het concept teveel gefocust is op het individu, en niet op systeemniveau. Als reactie op deze kritiek, hebben sommige academici het concept doorontwikkeld tot ‘collectieve morele veerkracht’. Uiteraard is er ook veel ruimte voor interactie, en gaan we met elkaar het gesprek aan: wat kunnen we in Nederland en in onze eigen zorgpraktijk met het concept, en wat zijn de beperkingen?

Voor wie

Zorgverleners, voorzitters en leden van ethische commissies, ethici, iedereen met affiniteit met het onderwerp.

Door wie

Dr. Malene van Schaik is onderzoeker en medisch ethicus. Haar onderzoek richt zich op (morele) veerkracht van zorgverleners. Ze is gepromoveerd op de ontwikkeling, evaluatie en implementatie van CURA: een laagdrempelig instrument om de morele veerkracht van zorgverleners te versterken. In 2019 was zij tijdelijk als visiting scholar op het Johns Hopkins School of Nursing om te leren van Rushtons werk naar morele veerkracht. Zij zit sinds 2024 in het Global Network of Moral Resilience. Ze heeft samen met collega’s de Engelstalige Rushton Moral Resilience Scale vertaalt naar het Nederlands.

Korte indruk van het voorlopige programma

		De inhoud van het begrip morele veerkracht en de zes pijlers
		Wat morele veerkracht kan betekenen voor de praktijk
		Toelichting op de vragenlijst ‘Rushton Moral Resilience Scale’
		Wat betekent morele veerkracht voor u zelf? Hoe kunt u meer ‘moreel veerkrachtig’ handelen?
		Kritiek op morele veerkracht en de doorontwikkeling van morele veerkracht naar een meer collectieve benadering
		Gezamenlijke verkenning naar de waarde en beperkingen van het concept voor de Nederlandse zorgpraktijk.

Resultaat voor deelnemers

Na afloop beschikken de deelnemers over meer kennis over het concept en het academisch debat. Ook hebben zij inzicht in de praktische toepassing van morele veerkracht en hebben deelnemers gezamenlijk verkent wat de mogelijkheden en de grenzen zijn van het concept in de Nederlandse context.